Doliczenie okresów z ZUS do emerytury rolniczej

Kiedy lata z ZUS liczą się do emerytury rolniczej?

To zależy od daty urodzenia.

Podstawy prawne to art. 20 ust. 3 i art. 25 ust. 2b ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Oba przepisy wyłączają okresy pozarolnicze dla roczników od 1949 r. Ich lata w ZUS są przeznaczone do emerytury z ZUS.

Okresów ZUS nie dolicza się też wtedy, gdy przyznano już z ich tytułu emeryturę lub rentę z innego systemu (art. 25 ust. 2a). Tych samych lat nie da się wykorzystać dwa razy.

Jak liczy się służbę wojskową?

Zasadnicza służba wojskowa przed 1 stycznia 1999 r. to jedyny okres spoza rolnictwa, który może podnieść emeryturę rolniczą rocznika 1949 i młodszego. KRUS dolicza wtedy 1% emerytury podstawowej za każdy rok, ale tylko osobom, które nie mają prawa do emerytury z ZUS.

Przykład: rolnik, rocznik 1961, odbył 2 lata służby wojskowej w latach 1980-1982 i ma 33 lata ubezpieczenia w KRUS. Jeśli nie ma emerytury z ZUS, część składkowa wzrośnie o 2% emerytury podstawowej, czyli 35,61 zł. Dlatego do wniosku o emeryturę dołącz książeczkę wojskową.

A jeśli w KRUS masz mniej niż 25 lat?

Wtedy lata w ZUS nie uratują emerytury rolniczej, ale lata w KRUS mogą pomóc w ZUS. Działa to w drugą stronę:

• ZUS może uwzględnić okresy ubezpieczenia rolniczego, za które opłacono składki, jeśli brakuje ci stażu do emerytury lub podwyższenia do minimum w ZUS (art. 10 ustawy o emeryturach i rentach z FUS), w zakresie potrzebnym do uzupełnienia,
• emerytura z ZUS jest wtedy zwiększana o kwotę liczoną jak część składkowa emerytury rolniczej, na podstawie zaświadczenia z KRUS.

Jak wygląda sytuacja z dwiema emeryturami, opisuję w tekście Emerytura z KRUS i ZUS jednocześnie.

Jak jest przy rencie rolniczej?

Korzystniej. Przy prawie do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy KRUS uwzględnia okresy składkowe i nieskładkowe z ZUS, także okresy zagraniczne, bez względu na rok urodzenia. Ograniczenie z art. 20 ust. 3 dotyczy tylko emerytury.

Przy wysokości renty okresy w ZUS liczą się półtorakrotnie, po 1,5% emerytury podstawowej za rok (art. 25 ust. 4). Nie dotyczy to okresów pobierania zasiłku dla bezrobotnych.

Przykład: rolnik ma 10 lat ubezpieczenia w KRUS i 6 lat pracy na etacie. Do części składkowej KRUS przyjmie 10% plus 6 × 1,5%, czyli 19% emerytury podstawowej.

Różnica to ponad 51 zł miesięcznie ponad minimum. Podobny przykład z 8 latami etatu policzył KRUS na swojej stronie: wyszła renta 2 056,64 zł brutto.

Co się dzieje z ZUS-em, gdy renta zamienia się w emeryturę?

Tu jest pułapka. Gdy rencista osiąga 60 lub 65 lat i ma 25 lat ubezpieczenia rolniczego, KRUS przyznaje mu emeryturę rolniczą z urzędu. Emerytura nie może być niższa od renty, z jednym wyjątkiem: jeśli spadek wynika z pominięcia okresów pracy w ZUS (art. 22 ust. 4). Rencista z rocznika po 1948 r. straci więc doliczone lata etatu, a za nie może wystąpić o drugą emeryturę do ZUS.

Rolnik z przykładu wyżej, przy 25 latach w KRUS, dostanie emeryturę rolniczą bez 6 lat etatu. Za te 6 lat złoży wniosek w ZUS.

Jakie dokumenty przygotować?

Okresy sprzed 1999 r. udowadniasz świadectwem pracy, zaświadczeniem pracodawcy, legitymacją ubezpieczeniową z wpisami albo wyrokiem sądu. Gdy zakład pracy nie istnieje, zaświadczenie wydaje następca prawny albo archiwum przechowujące dokumentację. Za okresy od 1999 r. przedstawiasz informację z konta w ZUS.

Zeznania świadków przyjmuje się tylko dla okresów zatrudnienia do 14 listopada 1991 r. i tylko wtedy, gdy dokumentów nie da się uzyskać. Okresy pracy w gospodarstwie przed 1983 r. potwierdza się innymi środkami, opisanymi w tekście Emerytura rolnicza - warunki przyznania.

Jeśli po przyznaniu świadczenia znajdziesz nowe dokumenty, możesz wystąpić o ponowne ustalenie jego wysokości. Opisuję to w tekście Przeliczenie emerytury rolniczej - kiedy warto?. Swoje okresy w KRUS sprawdzisz według tekstu Jak sprawdzić okresy ubezpieczenia w KRUS?