Emerytura rolnicza - warunki przyznania

Jakie warunki trzeba spełnić?

Warunki wynikają z art. 19 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Muszą być spełnione łącznie:

• wiek emerytalny: 60 lat dla kobiety, 65 lat dla mężczyzny,
• co najmniej 25 lat podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników.

Nie ma warunku ostatniego okresu ubezpieczenia ani wymogu, żebyś w dniu wniosku nadal był rolnikiem. Rolniczka, która opłacała składki przez 27 lat, a ostatnie 5 lat przed 60. urodzinami pracowała w sklepie, nadal spełnia warunek stażu.

Brak jednego z warunków oznacza odmowę. 64-letni rolnik z 30 latami składek musi poczekać do 65. urodzin. 66-latek z 23 latami ubezpieczenia nie dostanie emerytury rolniczej, dopóki nie uzbiera 25 lat. Jeśli ma okresy pracy w ZUS, może wystąpić o emeryturę do ZUS, a ta zostanie zwiększona za lata składek rolniczych na podstawie zaświadczenia z KRUS.

Które lata liczą się do 25 lat stażu?

Ubezpieczenie emerytalno-rentowe w obecnym kształcie istnieje od 1 stycznia 1991 r. Do 25 lat KRUS dolicza też starsze okresy (art. 20 ustawy):

Ostatni wiersz decyduje o wielu sprawach. Jeśli urodziłeś się po 31 grudnia 1948 r., do 25 lat liczy się wyłącznie ubezpieczenie rolnicze. Lata w ZUS nie pomogą ci zdobyć emerytury z KRUS. Możesz je wykorzystać w ZUS i wtedy dostaniesz dwie emerytury. Opisuję to w tekście Emerytura z KRUS i ZUS jednocześnie.

Praca w gospodarstwie rodziców przed 1983 r. często ratuje staż. Jeśli od 16. roku życia pracowałeś na roli u rodziców, a potem przejąłeś gospodarstwo, KRUS zwykle ma dokumenty z tamtych lat. Do wniosku dołączasz oświadczenie o tej pracy. Gdy dokumentów brakuje, KRUS przyjmuje zaświadczenie urzędu gminy, a w ostateczności pisemne zeznania co najmniej dwóch świadków.

Liczy się czas podlegania ubezpieczeniu, a nie sama własność ziemi. Lata, w których gospodarstwo było wydzierżawione, a ty pracowałeś w ZUS, nie wchodzą do stażu rolniczego.

Jak sprawdzić, ile lat już masz?

Najprościej w eKRUS albo w placówce. KRUS prowadzi ewidencję okresów ubezpieczenia każdej osoby (art. 42 ustawy) i masz prawo do niej wglądu. Jak to zrobić przez internet, opisuję w tekście Jak sprawdzić okresy ubezpieczenia w KRUS?

Sprawdź to kilka lat przed wiekiem emerytalnym. KRUS w komunikacie z 5 maja 2026 r. przypomina, że każda przerwa w ubezpieczeniu odsuwa moment osiągnięcia 25 lat. Jeśli brakuje ci kilku lat, a przestałeś prowadzić gospodarstwo, możesz w niektórych sytuacjach kontynuować ubezpieczenie emerytalno-rentowe na wniosek. Dotyczy to m.in. osoby, która podlegała ubezpieczeniu co najmniej 12 lat i 6 miesięcy, zaprzestała działalności rolniczej i nie ma innego ubezpieczenia, oraz osoby pobierającej okresową rentę rolniczą (art. 16 ust. 2 ustawy).

Kiedy złożyć wniosek?

Wniosek możesz złożyć najwcześniej 30 dni przed dniem, w którym spełnisz wszystkie warunki. Rolnik, który kończy 65 lat 15 marca, złoży go więc od 13 lutego.

Nie zwlekaj. Emerytura przysługuje od dnia spełnienia warunków, ale nie wcześniej niż od miesiąca, w którym złożyłeś wniosek. KRUS nie wypłaci jej wstecz za miesiące, w których wniosku nie było. Kto spełnił warunki w styczniu, a wniosek złożył w maju, dostanie świadczenie od maja.

Wniosek składasz na druku KRUS SR-20 w oddziale regionalnym albo w placówce terenowej KRUS. Może go złożyć także pełnomocnik. Do wniosku dołączasz kwestionariusz KRUS SR-21 o okresach ubezpieczenia oraz dokumenty, których KRUS nie ma: świadectwa pracy, zaświadczenia z gminy, dokumenty o ubezpieczeniu za granicą. Szczegóły w opisie druku Wniosek o emeryturę rolniczą.

Co się dzieje po złożeniu wniosku?

KRUS sprawdza staż, wylicza wysokość i wydaje decyzję. Jeśli we wniosku brakuje danych, dostaniesz wezwanie z terminem na uzupełnienie. Niedosłanie dokumentów w tym terminie kończy się odmową wszczęcia postępowania, więc wniosek trzeba składać od nowa.

Z dniem następującym po wydaniu decyzji o przyznaniu emerytury ustaje twój obowiązek ubezpieczenia w KRUS (art. 3 ust. 4 ustawy). Od tej pory nie płacisz już składek emerytalno-rentowych za siebie. KRUS sam zgłosi cię do ubezpieczenia zdrowotnego jako emeryta, a składka zdrowotna będzie potrącana z emerytury.

Wniosek możesz wycofać do dnia uprawomocnienia się decyzji, czyli w ciągu miesiąca od jej doręczenia. Jeśli decyzja ci nie odpowiada, w tym samym terminie składasz odwołanie do sądu. Jak to zrobić, piszę w tekście Odwołanie od decyzji KRUS.

Czy trzeba przekazać gospodarstwo?

Nie. Od 15 czerwca 2022 r. emeryt może dalej prowadzić gospodarstwo i dostaje pełną kwotę. Nie musisz go sprzedawać, przepisywać na dzieci ani wydzierżawiać. Te wymogi zostały już tylko przy rencie rolniczej i rencie rodzinnej. Więcej w tekście Czy trzeba oddać gospodarstwo, żeby dostać emeryturę rolniczą?

Emeryt rolniczy po osiągnięciu wieku emerytalnego może też dorabiać bez limitu. Przychody z pracy nie zawieszają ani nie zmniejszają emerytury rolniczej.

Ile wyniesie emerytura?

Przy 25 latach stażu KRUS wylicza od 1 marca 2026 r. 2 101,16 zł brutto, przy 30 latach 2 136,77 zł. Żadna emerytura rolnicza nie jest niższa od 1 978,49 zł, czyli najniższej emerytury. Wzór i tabelę według stażu znajdziesz w tekście Ile wynosi emerytura rolnicza w 2026 roku?, a własny wariant policzysz w kalkulatorze emerytury rolniczej.

Wcześniejsza emerytura rolnicza, w wieku 55 lat dla kobiety i 60 lat dla mężczyzny, dotyczy dziś tylko osób, które spełniły jej warunki do końca 2017 r. Wyjaśniam to w tekście Wcześniejsza emerytura rolnicza - kto może?.

W sprawie własnego stażu najszybciej pomoże placówka KRUS albo infolinia 22 626 37 90, w dni robocze od 9:00 do 14:00.