Umorzenie składek KRUS - kiedy jest możliwe?

Kiedy KRUS umarza składki na wniosek?

Gdy uzna, że zapłata naruszyłaby twój ważny interes. Art. 41a ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników pozwala Prezesowi KRUS albo upoważnionemu pracownikowi umorzyć należności z tytułu składek w całości lub w części. Bierze przy tym pod uwagę twoje możliwości płatnicze i stan funduszy emerytalno-rentowego i składkowego.

Ustawa nie podaje zamkniętej listy sytuacji. KRUS na swojej stronie wymienia jako przykłady szczególne zdarzenia losowe: niespodziewaną długotrwałą chorobę, pożar, powódź, wypadek.

Umorzyć można też tylko odsetki, bez składek. To częsta forma ulgi, gdy składki spłaciłeś, a zostały narosłe odsetki.

Kiedy KRUS umarza składki z urzędu?

Bez twojego wniosku, gdy należność jest całkowicie nieściągalna. Art. 41a ust. 2 wymienia cztery sytuacje:

• egzekucja albo dokumenty pokazały, że dłużnik nie ma dochodów ani majątku, z którego można ściągnąć dług, i nie da się przenieść odpowiedzialności na inną osobę,
• dłużnik zmarł i nie zostawił majątku, z którego można ściągnąć dług, a odpowiedzialności nie da się przenieść,
• dług nie przekracza dziesięciokrotności kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,
• jest oczywiste, że egzekucja nie przyniesie więcej niż jej koszty.

Druga sytuacja dotyczy rodzin zmarłych rolników. Jeśli zmarły zostawił majątek, na przykład gospodarstwo, warunek z ustawy nie jest spełniony. Art. 52 ustawy odsyła wtedy do przepisów Ordynacji podatkowej o odpowiedzialności spadkobierców, a spadkobierca może złożyć własny wniosek o ulgę.

Jak złożyć wniosek o umorzenie?

KRUS nie ma urzędowego druku wniosku. Składasz umotywowane pismo w macierzystej jednostce KRUS, osobiście, pocztą albo przez ePUAP. Do wniosku dołącz dokumenty, które potwierdzają trudną sytuację:

• dokumenty o zdarzeniu losowym, np. protokół szkód, zaświadczenie lekarskie, dokument z ubezpieczalni,
• dokumenty o dochodach: sprzedaż zwierząt i płodów rolnych, inne wynagrodzenia lub świadczenia,
• dokumenty o wydatkach: materiał siewny, nawozy, paliwo, energia, żywność.

Umorzenie może być pomocą de minimis w rolnictwie. Wtedy KRUS wymaga dodatkowo formularza informacji oraz zaświadczeń o pomocy de minimis z ostatnich 3 lat albo oświadczenia o jej nieotrzymaniu (druk KRUS UD-95). Druki opisuję w tekście Formularze pomocy de minimis w rolnictwie, a sam wniosek w tekście Wniosek o umorzenie składek KRUS.

Przed decyzją pracownik KRUS przeprowadza wizytację w twoim gospodarstwie. Zapowiada ją pismem albo telefonicznie. Decyzję wydaje kierownik jednostki albo Prezes KRUS, zależnie od kwoty.

Co daje, a co zabiera umorzenie?

Umorzenie składek umarza także odsetki za zwłokę w tej samej części i koszty upomnienia (art. 41a ust. 3). Jeśli KRUS umorzy połowę zaległych składek, umorzy też połowę odsetek od nich.

Minus jest jeden, ale duży. KRUS podaje wprost, że umorzone składki nie są wliczane do wysokości świadczenia emerytalnego. Część składkowa emerytury rolniczej to 1% emerytury podstawowej za każdy rok opłacania składki. Rok z umorzoną składką emerytalno-rentową nie dołoży ci więc tych 17,81 zł miesięcznie.

Przy składce wypadkowej rachunek jest inny. Umorzenie 78 zł miesięcznie nie zmienia wysokości przyszłej emerytury. Jeśli stać cię na częściową spłatę, możesz we wniosku wskazać, którą część długu chcesz spłacić, a której umorzenia prosisz.

Czy od decyzji można się odwołać?

Od decyzji w sprawie ulg z art. 41a nie przysługuje odwołanie do sądu ubezpieczeń społecznych. Art. 36 ust. 3 ustawy wymienia sprawy z odwołaniem do sądu, a sprawy ulg i umorzeń (art. 36 ust. 1 pkt 10) do nich nie należą. Od takich decyzji służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i dalej skarga do sądu administracyjnego.

Zanim złożysz wniosek o umorzenie, sprawdź, czy wystarczą raty albo odroczenie terminu. Skutki zaległości opisuję w tekście Zaległe składki KRUS - odsetki i skutki, a pozostałe tematy w dziale Składki KRUS.