Zaległe składki KRUS - odsetki i skutki

Ile wynoszą odsetki od zaległej składki KRUS?

Odsetki liczy się od dnia po terminie płatności do dnia wpłaty, według stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych (art. 40a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników). Według obwieszczenia Ministra Finansów i Gospodarki z 6 marca 2026 r. wynosi ona 10,50% w skali roku.

Wzór: zaległość × liczba dni × 10,50% ÷ 365. Wynik zaokrągla się do pełnych złotych.

Próg 6,60 zł wynika z art. 40a ust. 2 ustawy. Przy jednej składce kwartalnej 768 zł spóźnienie o kilkanaście dni zwykle mieści się pod tym progiem. Przy kilku osobach w gospodarstwie i dłuższej zwłoce odsetki szybko go przekraczają.

Odsetek nie nalicza się także wtedy, gdy spóźnienie wynikło z błędnej informacji KRUS o stanie rozliczeń, ze zmiany decyzji z przyczyn leżących po stronie Kasy albo z zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej KRUS, która potem się zmieniła.

Swoją kwotę policzysz w kalkulatorze odsetek od zaległych składek KRUS.

Na co KRUS zaliczy twoją wpłatę?

Na najstarszy dług. KRUS z urzędu zalicza wpłatę na należność o najwcześniejszym terminie płatności. Jeśli zalegasz za II kwartał i płacisz w terminie za IV, pieniądze pokryją II kwartał, a IV zostanie zaległy i zaczną od niego biec odsetki. Zaległość nie znika więc sama, przesuwa się na kolejne kwartały.

Co robi KRUS, gdy nie płacisz?

Działa etapami. Opis pochodzi ze strony KRUS „Dochodzenie należności”.

1. Zawiadomienie o zadłużeniu. KRUS informuje cię o zaległości.
2. Upomnienie. Wezwanie do zapłaty z zagrożeniem egzekucją. Za upomnienie naliczane są koszty upomnienia.
3. Tytuł wykonawczy do urzędu skarbowego. Egzekucję prowadzi naczelnik urzędu skarbowego w trybie egzekucji administracyjnej (art. 51 ustawy). Samo przekazanie tytułu oznacza opłatę manipulacyjną 40 zł, która rośnie do 100 zł po doręczeniu tytułu tobie. Dochodzą inne koszty egzekucyjne.
4. Hipoteka przymusowa. KRUS może wystąpić do sądu o wpis hipoteki do księgi wieczystej gospodarstwa. Hipotekę wykreśla się dopiero po spłacie całego długu.

Równolegle KRUS może potrącać zaległe składki z wypłacanych ci świadczeń: zasiłku chorobowego, jednorazowego odszkodowania, emerytury i renty (art. 50 ustawy). Dotyczy to składek za osobę pobierającą świadczenie i składek, które ta osoba ma obowiązek opłacić. Rolnik, który przechodzi na emeryturę z długiem w KRUS, może więc dostać niższą wypłatę, dopóki dług nie zostanie spłacony.

Czy zaległość kończy ubezpieczenie?

Przy ubezpieczeniu z mocy ustawy nie. Ubezpieczenie trwa, a dług rośnie o odsetki. Jest jednak haczyk przy emeryturze. Ustawa uznaje za okresy podlegania ubezpieczeniu tylko te, za które opłacono składki (art. 6 pkt 14). Nieopłacony kwartał nie wejdzie więc do stażu emerytalnego, dopóki go nie spłacisz.

Przy ubezpieczeniu na wniosek tak. Nieopłacenie składki w terminie jest równoznaczne z odstąpieniem od ubezpieczenia (art. 3 ust. 4). Ubezpieczenie ustaje od pierwszego dnia okresu, za który nie zapłaciłeś (art. 3a ust. 2 pkt 2). Dotyczy to na przykład rolników z gospodarstwem do 1 ha, którzy przystąpili do KRUS dobrowolnie, i osób w zakresie ograniczonym. Ratuje cię tylko wniosek o odroczenie złożony przed terminem albo siła wyższa.

Czy dług w KRUS się przedawnia?

Tak, po 5 latach od dnia, w którym składka stała się wymagalna (art. 41b ust. 1). Bieg przedawnienia zawiesza się jednak na czas rozłożenia na raty albo odroczenia oraz od pierwszej czynności egzekucyjnej, o której cię zawiadomiono, do końca egzekucji. Dług zabezpieczony hipoteką się nie przedawnia, choć po 5 latach KRUS może ściągać go tylko z nieruchomości objętej hipoteką.

W praktyce na przedawnienie nie licz. KRUS wysyła upomnienia i kieruje sprawy do egzekucji znacznie wcześniej.

Co możesz zrobić, gdy nie masz z czego zapłacić?

Złóż wniosek o ulgę, zanim sprawa trafi do urzędu skarbowego. KRUS przewiduje trzy formy pomocy:

• rozłożenie zaległości na raty, minimalna rata 200 zł,
• odroczenie terminu płatności, maksymalnie na dwa kwartały,
• umorzenie składek lub odsetek w całości lub części.

Od zaległości rozłożonej na raty nie nalicza się odsetek od dnia po wpływie wniosku. Składasz go w swojej placówce terenowej, osobiście, pocztą albo przez ePUAP.

Zaległość ma też inne skutki. KRUS nie wyda ci zaświadczenia o niezaleganiu ze składkami, tylko zaświadczenie stwierdzające stan zaległości.

Stawki, terminy i sposoby płatności zebrałem w dziale Składki KRUS.