Świadczenie wyrównawcze dla działaczy opozycji z KRUS

Kto może dostać świadczenie wyrównawcze?

Osoba, która spełnia dwa warunki:

1. Ma status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, nadany przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
2. Pobiera emeryturę, rentę inwalidzką, rentę z tytułu niezdolności do pracy albo rentę rodzinną niższą niż 3 794,33 zł brutto miesięcznie.

Sam status bez emerytury czy renty nie wystarczy. Wyrównanie zawsze dopełnia pobierane świadczenie.

Jak KRUS liczy wysokość wyrównania?

Od kwoty 3 794,33 zł odejmuje się emeryturę lub rentę brutto, przed potrąceniami i zmniejszeniami. Do tej kwoty dolicza się świadczenia z zagranicznych instytucji emerytalnych. Nie dolicza się natomiast dodatku pielęgnacyjnego ani innych dodatków wypłacanych z emeryturą.

Przykład KRUS: emeryt dostaje najniższą emeryturę rolniczą 1 978,49 zł brutto i dodatek pielęgnacyjny 366,68 zł. Dodatek nie wchodzi do rachunku, więc wyrównanie wynosi 3 794,33 zł minus 1 978,49 zł, czyli 1 815,84 zł brutto.

Drugi przykład: pan Zdzisław ma emeryturę rolniczą po 32 latach ubezpieczenia, 2 154,57 zł brutto. Świadczenie wyrównawcze wyniesie 1 639,76 zł brutto. Razem dostanie 3 794,33 zł brutto, zanim KRUS potrąci podatek i składkę zdrowotną.

Jak wyliczyć emeryturę rolniczą przy swoim stażu, pokazuję w tekście Ile wynosi emerytura rolnicza w 2026 roku?

Czy wyrównanie zmienia się co roku?

Tak. Kwota 3 794,33 zł podlega corocznej waloryzacji, a KRUS przelicza wyrównanie z urzędu przy każdej zmianie emerytury: przyznaniu, ustaniu czy ponownym obliczeniu. Łączna kwota emerytury i wyrównania ma zawsze wynosić nie więcej niż próg. Po marcowej waloryzacji emerytura rośnie, a wyrównanie odpowiednio maleje. Suma rośnie razem z progiem.

Czy od wyrównania płaci się podatek?

Tak. KRUS potrąca z niego zaliczkę na podatek dochodowy i składkę zdrowotną, tak jak z emerytury. Na rękę zostaje więc mniej niż kwota brutto z przykładu.

KRUS czy ZUS - gdzie złożyć wniosek?

Zależy, skąd masz emeryturę:

• tylko emerytura lub renta z KRUS: wniosek składasz w KRUS,
• emerytura rolnicza z KRUS i emerytura z ZUS jednocześnie: wniosek składasz w ZUS.

W drugim przypadku przy liczeniu wyrównania sumuje się oba świadczenia. Jak wypłacane są dwie emerytury jednocześnie, opisuję w tekście Emerytura z KRUS i ZUS jednocześnie.

Jak złożyć wniosek w KRUS?

Wniosek to druk KRUS SWR-1 z informacją do wniosku, dostępny na gov.pl w formularzach o świadczeniu wyrównawczym. Składasz go w oddziale regionalnym lub placówce terenowej KRUS osobiście, pocztą, przez ePUAP albo z podpisem zaufanym lub kwalifikowanym.

Do wniosku dołączasz:

• dokument potwierdzający nadanie statusu, wydany przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych,
• przy emeryturze lub rencie zagranicznej dokument zagranicznej instytucji o prawie do świadczenia i jego wysokości.

Świadczenie przysługuje od pierwszego dnia miesiąca, w którym spełniasz warunki, ale nie wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku. Każdy miesiąc zwłoki to stracone wyrównanie, więc wniosek złóż zaraz po otrzymaniu decyzji o statusie.

O czym trzeba informować KRUS?

Po przyznaniu świadczenia masz obowiązek zgłaszać zmiany, które wpływają na jego prawo lub wysokość, przede wszystkim:

• utratę statusu działacza opozycji lub osoby represjonowanej,
• przyznanie emerytury lub renty przez inny organ, np. ZUS,
• przyznanie, utratę lub zmianę wysokości świadczenia zagranicznego.

Wyrównanie pobrane nienależnie trzeba zwrócić razem z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

Wszystkie świadczenia dodatkowe wypłacane przez KRUS, z aktualnymi kwotami, zebrałem na stronie Kwoty świadczeń KRUS w 2026 roku. Jeśli nie zgadzasz się z decyzją, pomoże tekst Odwołanie od decyzji KRUS - jak napisać?