Niezależny serwis informacyjny o ubezpieczeniu rolników Infolinia KRUS 22 626 37 90, pn-pt 9:00-14:00 · eKRUS
  1. Start
  2. Zasiłki
  3. Zasiłek pogrzebowy z KRUS czy z ZUS - kto wypłaca?

Zasiłek pogrzebowy z KRUS czy z ZUS - kto wypłaca?

Zasiłek pogrzebowy wypłaca jedna instytucja i zawsze w tej samej kwocie, 7 000 zł po śmierci od 1 stycznia 2026 r. Gdy prawo do zasiłku daje i KRUS, i ZUS, ustawa rolnicza oddaje pierwszeństwo ZUS. KRUS płaci wtedy, gdy zasiłek wynika tylko z ubezpieczenia rolniczego.

Jaka zasada rozstrzyga, kto płaci?

Art. 35 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników mówi: w razie zbiegu prawa do zasiłku pogrzebowego z tej ustawy z prawem do zasiłku na podstawie odrębnych przepisów zasiłek przyznaje się na podstawie odrębnych przepisów. Odrębne przepisy to w praktyce ustawa emerytalna, na podstawie której płaci ZUS. ZUS podkreśla z kolei, że zasiłek przysługuje tylko z jednego tytułu.

Dla rodziny wniosek jest prosty. Pieniędzy jest tyle samo, różni się tylko adres i druk. Gdy zmarły lub osoba płacąca za pogrzeb ma związek wyłącznie z KRUS, wniosek idzie do KRUS. Gdy pojawia się też tytuł z ZUS, wniosek trafia do ZUS.

Kiedy płaci KRUS?

KRUS wypłaca zasiłek po śmierci osoby ubezpieczonej w KRUS, emeryta lub rencisty KRUS, członka rodziny takiej osoby oraz osoby, która spełniała warunki do emerytury lub renty rolniczej, choć jej jeszcze nie miała. Gdy żadna z tych osób nie ma tytułu do zasiłku w ZUS, zasiłek przyznaje KRUS.

Przykład: zmarł pan Stanisław, emeryt KRUS bez emerytury z ZUS. Pogrzeb opłaciła żona, również emerytka KRUS. Nikt w tej sprawie nie ma tytułu w ZUS, więc wniosek składa się w KRUS na druku SR-26.

Kiedy płaci ZUS?

ZUS wypłaca zasiłek m.in. po śmierci osoby ubezpieczonej w ZUS, emeryta lub rencisty ZUS, osoby pobierającej rentę socjalną, świadczenie lub zasiłek przedemerytalny oraz po śmierci członka rodziny takich osób. Jeśli któryś z tych tytułów występuje obok tytułu z KRUS, zasiłek przyzna ZUS.

Trzy typowe sytuacje w rodzinach rolniczych:

Sytuacja Kto płaci
Zmarły pobierał emeryturę rolniczą i emeryturę z ZUS ZUS
Zmarła żona rolnika ubezpieczonego w KRUS, sama na etacie w ZUS ZUS
Zmarły rolnik ubezpieczony w KRUS, pogrzeb opłaca syn pracujący na etacie według art. 35 ust. 4 ZUS, sprawę potwierdź przed złożeniem wniosku

Trzeci przypadek jest najmniej oczywisty. Syn ma tytuł w ZUS, bo zmarły ojciec jest członkiem rodziny osoby ubezpieczonej w ZUS. Jednocześnie ojciec był ubezpieczony w KRUS. Zbieg istnieje, więc zgodnie z ustawą płaci ZUS. Przed złożeniem wniosku zapytaj o to w placówce KRUS albo na infolinii KRUS 22 626 37 90.

Czy można dostać dwa zasiłki?

Nie. Po śmierci jednej osoby przysługuje jeden zasiłek pogrzebowy. Wniosek w drugiej instytucji nie da dodatkowych pieniędzy, a nienależnie pobrany zasiłek trzeba oddać.

Kilka osób, które dzieliły koszty pogrzebu, może dostać części jednego zasiłku. Obie instytucje dzielą go proporcjonalnie do poniesionych kosztów.

Czym różnią się wnioski w KRUS i ZUS?

KRUS ZUS
Kwota po śmierci od 1.01.2026 r. 7 000 zł 7 000 zł
Druk KRUS SR-26 Z-12
Termin 12 miesięcy od śmierci 12 miesięcy od śmierci
Osoba spoza rodziny zwrot kosztów, do 7 000 zł zwrot kosztów, do 7 000 zł
Złożenie przez zakład pogrzebowy tak tak

Zasady są prawie identyczne, bo ustawa rolnicza odsyła w sprawie kwoty do przepisów emerytalnych. W obu instytucjach członek rodziny dostaje pełną kwotę bez względu na wysokość rachunków, a osoba obca lub gmina tylko zwrot udokumentowanych kosztów. W obu przypadkach termin można liczyć od dnia pogrzebu, jeśli złożenie wniosku wcześniej było niemożliwe z przyczyn niezależnych, np. przy późniejszym odnalezieniu ciała.

Co jeśli zmarły pracował za granicą?

Wtedy pierwszeństwo ustalają przepisy unijne. KRUS opisuje zasadę ogólną: gdy emeryt zmarł w państwie, które wypłacało mu emeryturę, zasiłek płaci to państwo. Gdy zmarł w innym kraju, płaci państwo, którego ustawodawstwu podlegał ostatnio. Wniosek o zasiłek z innego państwa UE składa się na formularzu E-124.

Gdzie złożyć wniosek, gdy nie wiesz, która instytucja płaci?

Złóż go tam, gdzie zmarły pobierał świadczenie albo był ubezpieczony. Jeśli sprawa jest mieszana, zacznij od ZUS, bo przy zbiegu to on przyznaje zasiłek. Pilnuj terminu 12 miesięcy. Szczegóły wniosku w KRUS opisuję w tekstach Zasiłek pogrzebowy z KRUS i Wniosek o zasiłek pogrzebowy z KRUS.

Gdy zmarły pobierał emeryturę i z KRUS, i z ZUS, rodzinie należy się także wypłata świadczeń niezrealizowanych z obu instytucji. Opisuję to w tekście Śmierć emeryta KRUS - co z ostatnią wypłatą?. Jak wygląda pobieranie dwóch emerytur jednocześnie, wyjaśniam w tekście Emerytura z KRUS i ZUS jednocześnie.

Źródła

  • Ustawa z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, art. 35 ust. 3 i 4
  • Ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przepisy o zasiłku pogrzebowym
  • KRUS, Zasiłek pogrzebowy, gov.pl/web/krus/zasilek-pogrzebowy
  • KRUS, Zasiłek pogrzebowy po śmierci emeryta KRUS - na tle przepisów unijnych, gov.pl/web/krus
  • ZUS, Zasiłek pogrzebowy, zus.pl/swiadczenia/zasilki/zasilek-pogrzebowy