Niezależny serwis informacyjny o ubezpieczeniu rolników Infolinia KRUS 22 626 37 90, pn-pt 9:00-14:00 · eKRUS
  1. Start
  2. Zdrowie
  3. Ubezpieczenie zdrowotne w KRUS - kto i od kiedy?

Ubezpieczenie zdrowotne w KRUS - kto i od kiedy?

Ubezpieczeniu zdrowotnemu przez KRUS podlegają rolnicy ubezpieczeni w KRUS, rolnicy z gospodarstwem do 1 ha bez innego ubezpieczenia, domownicy, emeryci i renciści KRUS, pomocnicy rolnika oraz członkowie ich rodzin. Prawo do leczenia w NFZ powstaje jednak dopiero po zgłoszeniu na druku KRUS UD-2Z i przekazaniu danych do NFZ. Rolnik i domownik mają na to 14 dni, pomocnik i członkowie rodziny 7 dni.

Kto podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu przez KRUS?

Obowiązkowo:

  • rolnik ubezpieczony społecznie w KRUS, z mocy ustawy albo na wniosek,
  • rolnik z gospodarstwem do 1 ha przeliczeniowego włącznie, jeśli nie ma ubezpieczenia społecznego rolników ani zdrowotnego z innego tytułu,
  • domownik stale pracujący w gospodarstwie, bez względu na jego powierzchnię,
  • emeryt i rencista KRUS,
  • pomocnik rolnika,
  • członek rodziny rolnika, domownika, emeryta i rencisty, który nie ma własnego tytułu.

Członkiem rodziny jest dziecko własne, małżonka, przysposobione, wnuk albo dziecko w rodzinie zastępczej, do 18 lat, a jeśli się uczy, do 26 lat. Dziecko z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności jest członkiem rodziny bez limitu wieku. Członkiem rodziny jest też małżonek bez własnego ubezpieczenia oraz rodzice i dziadkowie mieszkający we wspólnym gospodarstwie domowym, jeśli nie mają własnego tytułu.

Kto nie podlega zdrowotnemu w KRUS mimo ubezpieczenia?

KRUS wskazuje dwie grupy:

  • osoby, które po zaprzestaniu działalności rolniczej kontynuują w KRUS tylko ubezpieczenie emerytalno-rentowe,
  • osoby, które obok KRUS mają umowę zlecenie, agencyjną albo zasiadają w radzie nadzorczej i z tego tytułu są w ZUS. Gdy ich składka zdrowotna w KRUS jest dotowana, płacą zdrowotną w ZUS.

Rolnik na etacie w ogóle nie jest w KRUS, więc zdrowotną płaci za niego pracodawca w ZUS. Wyjaśniam to w tekście Zbieg ubezpieczeń KRUS i ZUS. Zasady dla umowy zlecenia są w tekście Umowa zlecenie a KRUS.

Od kiedy działa ubezpieczenie?

Samo spełnienie warunków nie daje prawa do leczenia. KRUS mówi to wprost: trzeba bezwzględnie dokonać zgłoszenia. Prawo do świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej powstaje dopiero po zgłoszeniu w jednostce KRUS i przekazaniu danych do NFZ.

Kogo zgłaszasz Termin na zgłoszenie
Rolnik, domownik 14 dni
Pomocnik rolnika 7 dni
Członek rodziny rolnika, domownika, emeryta lub rencisty 7 dni

Przykład: pani Ewa wyszła za rolnika i nie ma własnego ubezpieczenia. Mąż zgłasza ją jako członka rodziny na druku UD-2Z. Prawo do świadczeń NFZ pani Ewa nabędzie dopiero wtedy, gdy KRUS przekaże dane ze zgłoszenia do NFZ.

Jak zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego?

Na druku KRUS UD-2Z „Zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego”, dostępnym na gov.pl na stronie KRUS o ubezpieczeniach zdrowotnych. Przy pełnoletnim dziecku, które się uczy, dołączasz zaświadczenie o kontynuowaniu nauki.

Zgłoszenie składasz w jednostce KRUS właściwej dla położenia gospodarstwa:

  • osobiście,
  • pocztą,
  • przez skrzynkę ePUAP,
  • przez e-Doręczenia.

KRUS prosi, żeby nie wysyłać zgłoszenia zwykłym e-mailem, ze względu na ochronę danych osobowych. Po sprawdzeniu danych w rejestrze PESEL Kasa przekazuje je do NFZ.

Członek rodziny korzysta z ubezpieczenia osoby, która go zgłosiła. Nie płaci się za niego osobnej składki.

Kiedy ubezpieczenie się kończy?

Ubezpieczenie zdrowotne rolnika i domownika trwa do końca miesiąca, w którym ustało jego ubezpieczenie społeczne w KRUS, bez względu na dzień. Rolnik wyrejestrowany 3 czerwca ma zdrowotne do 30 czerwca.

Ubezpieczenie członka rodziny kończy się razem z ubezpieczeniem rolnika lub domownika, który go zgłosił. Student przestaje być członkiem rodziny w dniu 26. urodzin. Od tego dnia powinna go zgłosić uczelnia.

Jak zakończyć ubezpieczenie w KRUS, opisuję w tekście Wyrejestrowanie z KRUS.

Ile kosztuje ubezpieczenie zdrowotne?

Kto Składka miesięczna Kto płaci
Rolnik i domownik, gospodarstwo poniżej 6 ha przeliczeniowych nie płacisz budżet państwa
Rolnik i domownik, gospodarstwo od 6 ha przeliczeniowych 1 zł za każdy pełny ha przeliczeniowy rolnik, kwartalnie
Rolnik w dziale specjalnym 9% zadeklarowanej podstawy, nie mniej niż od minimalnego wynagrodzenia rolnik, do 15. dnia następnego miesiąca
Pomocnik rolnika i domownik tylko w dziale specjalnym 9% od 33,4% przeciętnego wynagrodzenia z IV kwartału roku poprzedniego rolnik, do 15. dnia następnego miesiąca
Emeryt i rencista 9% świadczenia potrąca KRUS
Członek rodziny brak osobnej składki

Rolnik z 20 ha przeliczeniowymi płaci 20 zł miesięcznie za siebie, a za domownika tyle samo. Składkę wpłacasz na inny rachunek niż składki społeczne, w terminie składek kwartalnych. Wyliczenia w tekście Składka zdrowotna rolnika i w kalkulatorze składki zdrowotnej rolnika.

Przy współwłaścicielach, dzierżawcach i spadkobiercach bez wydzielonej części gruntów KRUS nalicza składkę w tej samej wysokości za każdą osobę ubezpieczoną w gospodarstwie.

Kto finansuje leczenie?

NFZ. KRUS zgłasza, pobiera składkę i przekazuje dane, ale nie płaci za wizyty u lekarza ani pobyty w szpitalu. Osobno KRUS prowadzi własną rehabilitację leczniczą dla rolników, w swoich centrach. Opisuję ją w tekście Rehabilitacja lecznicza w KRUS.

Źródła

  • Ustawa z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
  • KRUS, Ubezpieczenia zdrowotne, gov.pl/web/krus/ubezpieczenia-zdrowotne
  • KRUS, druk UD-2Z Zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego, gov.pl/web/krus/ubezpieczenia-zdrowotne