Składka zdrowotna rolnika - ile wynosi i kto ją płaci?

Ile wynosi składka zdrowotna przy gospodarstwie rolnym?

Złotówka za hektar. Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej (art. 80 ust. 1a) mówi, że składka rolnika i domownika wynosi 1 zł za każdy pełny hektar przeliczeniowy użytków rolnych, przyjęty do wymiaru składek w KRUS. Liczą się tylko pełne hektary, końcówkę pomijasz.

Kwota nie zależy od waloryzacji ani od uchwał Rady Ubezpieczenia Społecznego Rolników. Inaczej niż składki społeczne, nie zmienia się co kwartał. Zmienia się tylko wtedy, gdy zmieni się powierzchnia gospodarstwa.

Czy za domownika płacisz osobno?

Tak. Ustawa mówi o 1 zł za hektar „za każdą osobę podlegającą ubezpieczeniu”. Małżonek pracujący w gospodarstwie jest dla KRUS rolnikiem, a dorosły syn pracujący na miejscu domownikiem. Za każdego z nich płacisz tyle samo co za siebie.

Przykład: gospodarstwo ma 23,8 ha przeliczeniowych. Pracuje w nim rolnik i jego żona. Każde z nich ma składkę 23 zł miesięcznie, razem 46 zł. Za kwartał wpłacasz więc 138 zł składki zdrowotnej, osobno od 1 536 zł składek społecznych za dwie osoby.

Członkowie rodziny, którzy nie są domownikami, na przykład dziecko w szkole albo małżonek, który nie pracuje w gospodarstwie i nie ma własnego tytułu do ubezpieczenia, są objęci składką rolnika. Nie płacisz za nich nic, ale trzeba ich zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego na druku KRUS UD-2Z w ciągu 7 dni. Rolnik i domownik zgłaszają się w ciągu 14 dni.

Kto płaci zdrowotną przy działach specjalnych?

Dział specjalny produkcji rolnej to na przykład ferma drobiu, uprawy w szklarniach, pieczarkarnia albo pasieka powyżej 80 rodzin. Tu składka nie zależy od hektarów.

Minimum 433 zł to 9% z 4 806 zł, czyli minimalnego wynagrodzenia w 2026 r. Tę kwotę podaje KRUS w tabeli składki zdrowotnej dla działów specjalnych. Jeśli dochód z działu wychodzi wyższy, składka rośnie proporcjonalnie. Składkę za dział specjalny płacisz co miesiąc, do 15. dnia następnego miesiąca. Szerzej opisuję to w tekście Składka KRUS za dział specjalny produkcji rolnej.

Kiedy i na jaki rachunek wpłacić składkę zdrowotną?

Składkę z hektarów płacisz co kwartał, w tym samym terminie co składki społeczne. Za IV kwartał 2026 r. to 2 listopada. Pełną listę terminów znajdziesz w tekście Terminy płatności składek KRUS w 2026 roku.

Każdy oddział regionalny KRUS ma dwa rachunki: jeden na ubezpieczenie społeczne, drugi na zdrowotne. KRUS prosi, żeby nie łączyć obu wpłat w jednym przelewie. W tytule wpisz numer UNO, imię i nazwisko oraz rodzaj ubezpieczenia, czyli „zdrowotne”. Numery rachunków wszystkich oddziałów są w tekście Jak zapłacić składkę KRUS?

Składka zdrowotna jest miesięczna i niepodzielna. Jeśli ubezpieczenie trwało tylko część miesiąca, i tak należy się pełna kwota.

Kto ma zdrowotne w KRUS, a kto w ZUS?

Ubezpieczeniu zdrowotnemu w KRUS podlegają obowiązkowo:

• rolnicy ubezpieczeni w KRUS społecznie, z mocy ustawy albo na wniosek,
• rolnicy z gospodarstwem do 1 ha przeliczeniowego, którzy nie mają ubezpieczenia społecznego ani zdrowotnego z innego tytułu,
• domownicy stale pracujący w gospodarstwie, niezależnie od jego powierzchni,
• emeryci i renciści KRUS,
• pomocnicy rolnika,
• członkowie rodzin tych osób.

Emeryt i rencista KRUS nie płaci 1 zł od hektara. Jego składka to 9% emerytury lub renty.

Rolnik pracujący na etacie jest ubezpieczony w ZUS i tam ma składkę zdrowotną z pensji. Osobny przypadek to rolnik z umową zlecenia, który zostaje w KRUS. KRUS podaje, że jeśli ma on w KRUS składkę zdrowotną finansowaną z budżetu, składkę zdrowotną płaci w ZUS od umowy. Opisuję to w tekście Umowa zlecenie a KRUS.

Od kiedy możesz się leczyć na NFZ?

Od zgłoszenia, a nie od spełnienia warunków. KRUS podkreśla, że samo spełnienie warunków nie daje prawa do świadczeń. Jednostka KRUS sprawdza twoje dane w rejestrze PESEL i przekazuje je do NFZ. Dopiero wtedy masz dostęp do lekarza rodzinnego.

Ubezpieczenie zdrowotne rolnika i domownika trwa do końca miesiąca, w którym ustało ubezpieczenie społeczne. Szczegóły zgłoszenia opisuję w tekście Ubezpieczenie zdrowotne w KRUS - kto i od kiedy?

Składkę dla całego gospodarstwa policzysz w kalkulatorze składki zdrowotnej rolnika.

Pozostałe składki rolnika, od wypadkowej po dopłatę powyżej 50 ha, zebrałem w dziale Składki KRUS.