Umowa zlecenie a KRUS - limit przychodu

Jakie są warunki pozostania w KRUS?

Przepis to art. 5b ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, obowiązujący od 2015 r. Według KRUS są dwa warunki:

1. Pełne ubezpieczenie w KRUS z mocy ustawy tuż przed umową. Rolnik ubezpieczony na wniosek albo w zakresie ograniczonym z tego przepisu nie skorzysta.
2. Przychód z umowy w danym miesiącu do wysokości minimalnego wynagrodzenia. Liczy się przychód brutto z umowy (albo z kilku umów) w rozliczeniu miesięcznym.

Gdy oba są spełnione, podlegasz jednocześnie KRUS i ubezpieczeniom w ZUS z tytułu zlecenia. Zleceniodawca odprowadza składki do ZUS, a ty dalej płacisz KRUS w normalnej wysokości.

Ile wynosi limit w 2026 roku?

Limit to zawsze kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę w danym okresie. Do 30 grudnia 2016 r. obowiązywała połowa minimalnego wynagrodzenia. Starsze poradniki podają więc czasem nieaktualny próg. Nowy limit na 2027 r. będzie równy minimalnemu wynagrodzeniu ogłoszonemu na ten rok.

Jak to wygląda w praktyce?

Przykład 1. Pan Krzysztof prowadzi 12 ha przeliczeniowych i od marca 2026 r. pracuje na zleceniu w skupie zboża. W sierpniu zarobił 3 900 zł, we wrześniu 4 500 zł. W obu miesiącach przychód nie przekroczył 4 806 zł, więc pan Krzysztof został w KRUS. Za IV kwartał zapłaci jak dotąd 768 zł.

Przykład 2. W październiku pan Krzysztof dostał 5 200 zł. Przekroczył limit o 394 zł. W tym miesiącu warunek z art. 5b nie jest spełniony, więc obowiązuje zasada ogólna: rolnik z innym ubezpieczeniem społecznym nie podlega KRUS. Taki miesiąc trzeba zgłosić w KRUS.

Limit liczy się osobno w każdym miesiącu. Kto przy sezonowym zleceniu ma jeden wysoki miesiąc i resztę niskich, wypada z KRUS tylko w tym wysokim. Pilnuj tego i zgłaszaj przychody na bieżąco, bo KRUS sam o nich nie wie.

Czy trzeba zgłosić umowę zlecenia w KRUS?

Tak. KRUS prosi, żeby podjęcie zlecenia, umowy agencyjnej albo funkcji w radzie nadzorczej zgłaszać na bieżąco. Ogólny termin na informowanie o okolicznościach wpływających na ubezpieczenie to 14 dni. Zmiana może też dotyczyć ubezpieczenia zdrowotnego, twojego i członków rodziny zgłoszonych przez KRUS.

Co z ubezpieczeniem zdrowotnym?

Według KRUS osoby, które podlegają jednocześnie ubezpieczeniu w ZUS ze zlecenia albo rady nadzorczej, a w KRUS mają składkę zdrowotną finansowaną z budżetu państwa, nie podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu w KRUS. Płacą składkę zdrowotną w ZUS, od umowy. Dotyczy to gospodarstw poniżej 6 ha przeliczeniowych, gdzie składkę zdrowotną za rolnika płaci budżet.

Czy można zrezygnować z KRUS przy zleceniu?

Tak. Rolnik lub domownik, który został w KRUS na podstawie art. 5b, może w każdej chwili odstąpić od tego ubezpieczenia. Składa w KRUS oświadczenie. Ubezpieczenie ustaje nie wcześniej niż od dnia złożenia oświadczenia, a dalej podlegasz tylko ZUS ze zlecenia.

Ma to sens, gdy zlecenie jest stałe, a ty wolisz zbierać staż w jednym systemie. Pamiętaj jednak o emeryturze rolniczej: potrzebujesz 25 lat w KRUS, a składka KRUS jest stała i niska. Zanim zrezygnujesz, porównaj oba systemy. Robię to w tekście KRUS czy ZUS - co się bardziej opłaca?

Co z uczniem albo studentem na zleceniu?

Student do 26. roku życia na umowie zlecenia nie ma obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w ZUS z tej umowy. Według KRUS art. 5b w ogóle go wtedy nie dotyczy. Domownik-student zostaje w KRUS na dotychczasowych zasadach, bez względu na wysokość przychodu ze zlecenia. Warunkiem jest to, że nadal stale pracuje w gospodarstwie. Opisuję to w tekście Domownik uczeń lub student a KRUS.

Czego art. 5b nie obejmuje?

• Umowy o pracę. Etat w każdym wymiarze i za każdą pensję wyklucza KRUS. Patrz Zbieg ubezpieczeń KRUS i ZUS - etat i gospodarstwo.
• Umowy o dzieło. Nie daje tytułu do ubezpieczeń społecznych w ZUS, jeśli nie jest zawarta z własnym pracodawcą, więc co do zasady nie wpływa na KRUS.
• Działalności gospodarczej. Dla firmy obowiązuje art. 5a i kwota graniczna podatku, opisane w tekście Działalność gospodarcza a KRUS.

Rolnik w KRUS z jednoczesnym zleceniem w ZUS nie może też korzystać z finansowania przez budżet składki emerytalno-rentowej za okres opieki nad dzieckiem.