Czy składki KRUS można odliczyć od podatku?

Dlaczego składek KRUS nie można odliczyć?

Z dwóch powodów.

Dochód z rolnictwa nie podlega PIT. Art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyłącza z niej przychody z działalności rolniczej, z wyjątkiem działów specjalnych produkcji rolnej. Rolnik z gospodarstwem płaci podatek rolny, a nie PIT od tego, co wyprodukował. Nie ma więc dochodu, od którego mógłby odjąć składki.

Odliczenie dotyczy tylko składek ZUS. Art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT pozwala odliczyć od dochodu składki „określone w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych”. Składki KRUS są określone w innej ustawie, z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Rolnik, który ma dodatkowo dochód z umowy albo z najmu, też nie odliczy od niego składek KRUS.

Ta sama zasada dotyczy składki zdrowotnej płaconej do KRUS od hektarów albo potrącanej z emerytury rolniczej. Od 2022 r. ustawa o PIT nie przewiduje już ogólnego odliczania składki zdrowotnej od podatku (art. 27b jest uchylony). Wyjątki dla składki zdrowotnej w art. 23 ust. 1 pkt 58 dotyczą tylko składek z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej liniowo.

Co z rolnikiem, który prowadzi firmę i został w KRUS?

Płaci podwójną składkę emerytalno-rentową (art. 17 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników): 356 zł zamiast 178 zł miesięcznie w IV kwartale 2026 r. Różnica 178 zł wynika wyłącznie z prowadzenia firmy.

Przez lata organy podatkowe miały w tej sprawie różne zdanie. W 2017 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał w interpretacji indywidualnej, że podwyższonej składki nie można zaliczyć do kosztów działalności. W 2018 r. Minister Finansów, odpowiadając na interpelację poselską nr 24937, zajął odmienne stanowisko. Napisał, że część składki płaconej do KRUS ma bezpośredni związek z przychodami z pozarolniczej działalności gospodarczej i może być zaliczana do kosztów uzyskania przychodów z tej działalności.

W praktyce chodzi o nadwyżkę ponad zwykłą składkę rolnika. Składka wypadkowa 78 zł i podstawowa emerytalno-rentowa 178 zł zostają poza kosztami, bo płaciłbyś je także bez firmy.

Przykład: rolnik prowadzi usługi koszenia w ramach firmy i rozlicza się na zasadach ogólnych. W 2026 r. nadwyżka podwójnej składki wynosiła 169 zł miesięcznie w I kwartale i 178 zł od kwietnia. Do kosztów trafi 3 × 169 zł + 9 × 178 zł, czyli 2 109 zł.

To działa tylko przy rozliczeniu z kosztami, czyli na skali albo podatkiem liniowym. Na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych kosztów się nie uwzględnia, a odliczenia z art. 11 ustawy o ryczałcie odsyłają do składek ZUS, nie KRUS.

Stanowisko Ministra z odpowiedzi na interpelację nie jest wiążącą interpretacją. Jeśli chcesz mieć pewność przy dużych kwotach, wystąp o interpretację indywidualną do Krajowej Informacji Skarbowej. Warunki pozostania w KRUS przy firmie opisuję w tekście Działalność gospodarcza a KRUS, a kwotę graniczną podatku w tekście Kwota graniczna podatku dla rolnika z firmą w KRUS.

A dział specjalny produkcji rolnej?

Tu sytuacja jest inna, bo dochód z działu specjalnego podlega PIT. Nie znalazłem jednak przepisu ani urzędowego stanowiska, które rozstrzyga, czy składki KRUS można zaliczyć do kosztów działu specjalnego. Art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT, z tych samych powodów co wyżej, nie pozwala ich odliczyć od dochodu. Jeśli prowadzisz dział specjalny, zapytaj doradcę podatkowego albo wystąp o interpretację indywidualną. Składki w dziale specjalnym opisuję w tekście Składka KRUS za dział specjalny produkcji rolnej.

Czym udokumentować zapłacone składki?

Jeśli rozliczasz nadwyżkę podwójnej składki w kosztach firmy, dowodem są potwierdzenia przelewów. Stan rozliczeń możesz potwierdzić zaświadczeniem o niezaleganiu ze składkami.

Emeryci i renciści KRUS dostają od Kasy roczne zeznanie PIT-40A albo informację PIT-11A. Opisuję je w tekście PIT-40A i PIT-11A z KRUS. Stawki składek na bieżący kwartał są na stronie Składki KRUS - stawki w bieżącym kwartale.

Pozostałe zasady płacenia składek opisuję w dziale Składki KRUS.