Wypadek pomocnika rolnika - co mu przysługuje?

Co obejmuje ubezpieczenie pomocnika?

Pomocnik rolnika podlega z mocy ustawy ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu, ale wyłącznie w zakresie jednorazowego odszkodowania. Mimo nazwy ubezpieczenia nie dostanie z niego zasiłku chorobowego ani macierzyńskiego. Nie ma też ubezpieczenia emerytalno-rentowego w KRUS, więc nie dostanie renty.

Ubezpieczenie zaczyna się w dniu rozpoczęcia pomocy wskazanym w umowie, a gdy umowa go nie podaje, w dniu jej zawarcia.

Kiedy wypadek pomocnika jest wypadkiem przy pracy rolniczej?

Przepis dla pomocnika jest węższy niż dla rolnika. Wypadkiem jest nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło podczas czynności określonych w umowie o pomocy przy zbiorach. Ustawa wymienia te czynności:

• zbieranie chmielu, owoców, warzyw, tytoniu, ziół lub roślin zielarskich,
• usuwanie zbędnych części roślin,
• klasyfikowanie i sortowanie zebranych plonów oraz przygotowanie ich do transportu, przechowywania lub sprzedaży, a także pielęgnowanie i poprawa jakości plonów.

Przykład: pani Oksana zbiera jabłka u sadownika na podstawie umowy o pomocy przy zbiorach. Spada z drabiny i łamie rękę. To wypadek przy pracy rolniczej. Gdyby ten sam sadownik poprosił ją o pomoc przy remoncie dachu stodoły i tam doszło do upadku, czynność wykraczałaby poza umowę.

KRUS informuje, że od 28 stycznia 2023 r. pomocnik będący obywatelem Ukrainy, przebywający legalnie w Polsce w związku z wojną, może w ramach umowy wykonywać wszystkie czynności związane z działalnością rolniczą. Jego ochrona wypadkowa sięga wtedy odpowiednio dalej.

Co musi zrobić rolnik, żeby pomocnik był chroniony?

Trzy rzeczy:

1. Zawrzeć z pomocnikiem pisemną umowę o pomocy przy zbiorach przed rozpoczęciem pracy. Wzór opisuję w tekście Wzór umowy o pomocy przy zbiorach.
2. Zgłosić pomocnika do ubezpieczenia w KRUS w ciągu 7 dni od zawarcia umowy, ale nie później niż przed końcem okresu umowy. Można to zrobić przez eKRUS albo na druku opisanym w tekście Zgłoszenie pomocnika rolnika do KRUS.
3. Opłacić składkę za pomocnika do 15. dnia następnego miesiąca. Wyliczenie w tekście Składka za pomocnika rolnika.

Łączny czas pomocy jednego pomocnika u wszystkich rolników nie może przekroczyć 180 dni w roku kalendarzowym. Przed zawarciem umowy pomocnik składa oświadczenie, ile dni pomagał już u innych rolników. Kto może być pomocnikiem, opisuję w tekście Pomocnik rolnika - kto może nim być?

Jak zgłosić wypadek pomocnika?

Tak jak każdy wypadek przy pracy rolniczej. Zgłosić może pomocnik, rolnik albo inna osoba, w placówce KRUS, telefonicznie, pocztą, e-mailem, przez ePUAP lub eKRUS. Termin to 6 miesięcy od wypadku. Rolnik powinien zabezpieczyć miejsce zdarzenia i wskazać świadków, np. innych pomocników z tej samej brygady.

Pomocnik z zagranicy, który wraca do kraju po sezonie, powinien zgłosić wypadek jeszcze w Polsce. Później trudniej będzie przeprowadzić oględziny i przesłuchanie. Instrukcja w tekście Jak zgłosić wypadek do KRUS?

Ile dostanie pomocnik?

Kwota zależy od procentu uszczerbku, który ustali lekarz rzeczoznawca KRUS. Przy złamaniu ręki z ograniczeniem ruchu i ocenie 4% pomocnik dostanie 5 724 zł. Przy niezdolności do samodzielnej egzystencji dochodzi 28 620 zł. Po śmierci pomocnika w wypadku jego rodzinie przysługuje odszkodowanie, 143 100 zł dla małżonka lub dziecka.

Pełna tabela jest na stronie Jednorazowe odszkodowanie z KRUS, a kwotę dla dowolnego procentu policzysz w kalkulatorze jednorazowego odszkodowania.

Co z leczeniem pomocnika?

Pomocnik rolnika podlega też ubezpieczeniu zdrowotnemu, więc może się leczyć w ramach NFZ. Składkę zdrowotną za niego płaci rolnik razem ze składką wypadkową, do 15. dnia następnego miesiąca. Brak zasiłku chorobowego oznacza, że za dni zwolnienia pomocnik nie dostanie z KRUS pieniędzy, nawet przy długim leczeniu.